Suối Nguồn – Người sáng tạo chọn cách thứ nhất. Kẻ ăn bám chọn cách thứ hai.

Đúc kết sau khi đọc Suối Nguồn (chắc các bạn search trên mạng cũng khá nhiều bài review rồi), đây là q điểm cá nhân:

Tóm lược chung:
– Tác phẩm viết về một xã hội nhỏ của ngành kiến trúc và có liên quan tới báo chí, song chỉ cần đổi hai chữ kiến trúc thành công nghiệp phần mềm cũng phù hợp.

Bài học:
– Bạn có điểm mạnh, lý tưởng và đức tin, song bạn cũng cần sự thấu hiểu và thông cảm với cộng đồng. Có thể cộng đồng chưa biết và chưa kịp hiểu hết những gì xuất sắc bạn làm, song bạn cần thay đổi để hoà nhập với cộng đồng. Nhân vật hoà nhập cộng đồng là kiến trúc sư tốt nghiệp xuất sắc Peter Keating, nhân vật lý tưởng cá nhân hoá, kts chưa tốt nghiệp Howard Roark. Và bạn nên hoà nhập với cộng đồng để có thể sống như những người khác. Không sẽ rất khó khăn với bạn.

– Truyện thể hiện khá bất khuất cái kiên cường của lý tưởng cá nhân. Thể hiện cái gọi là: chân lý không thuộc về số đông rất rõ ràng. Có thể bạn bị chết đói, bị ném gạch mắng chửi. Song bạn ko hề phản ứng, mặt vẫn lạnh tanh bảo vệ quan điểm. Bây giờ ở VN hơi ít cái này: hơi tý là dựa vào quyền lực, bố mẹ, con cháu, tiền bạc, dục vọng…

– Về thủ đoạn: có thể nói là Any Rand rất thành công xây dựng thủ đoạn, về loại bỏ đối thủ của Peter Keating, về cách làm “nổi tai tiếng” của ai đó của Ellsworth M. Toohey – chủ một cột báo trong tờ Ngọn cờ NewYork, tờ báo bình luận các toà nhà được thiết kế. Một ý chí chiến đấu khá ngoan cường của Dominique Francon, người yêu của Roark, rồi là vợ của Keating, chỉ với mục đích giải oan cho Roark, và tiếp theo làm vợ Gail Wynand, nhà tài phiệt chủ tờ Ngọn cờ, cũng để chiến đấu vơi tâm lý của kẻ đã gieo mầm hại Roark.

– Những kết cục: Có những nhân vật sau khi đã đạt đc mọi quyền lực bỗng nhận ra những mất mát và thấy hổ thẹn vì những cái gì mình tạo nên đều dưa trên những thối nát mục rữa, cảm thấy bất mãn với những gì có được cho chính mình, vì trươc kia họ cũng từ những đói khổ mà nên. Có những nhân vật khi buộc những nhân tài khác không theo được ý tưởng mình đã trở nên bứt dứt, ko điều khiển được chính bản thân. Có những nhân vật luôn thấy bình an ở trong mọi chuyển động hỗn độn của cuộc đời. Có lẽ những bạn trẻ VN cần học theo đối tượng thứ 3 này.

Thấy phi lý:
– Truỵen thì dài, song có vẻ như ngành kiến trúc của Mỹ những năm 40x chỉ có 1-2 nhà kiến trúc. A.Rand quá đề cao 1-2 nhân vật này, mà thực tế cũng phi lý cái kết quả làm việc của họ. Thực tế là, con người khó tính hơn nhiều khi xem một bản thiết kế. Thực tế có những toà nhà rất quan trọng song đc xem nhẹ và gần như ko cẩn thận thiết kế – nó như kiểu rửa tiền, lại ko đc cụ nhắc tới.

Những đoạn quote tâm đắc:
<khi đáp lời thầy> “Em không đứng ở điểm cuối của bất cứ truyền thống nào. Em có thể đứng ở điểm khởi đầu của một truyền thống.” (Howard Roark)

“Đây không phải là thế giới nó đã là, mà là một thế giới nó sẽ là” (Howard Roark)

“Có những người nhận ra thế-nào-là-tốt-nhất nhưng lại không muốn đạt được điều đó?” (Mallory)

“Điều tồi tệ nhất phải là giết chết khả năng giả vờ có lòng tự trọng.” (Dominique)

“Và ở đây, loài người đối mặt với lựa chọn cơ bản nhất của mình: anh ta chỉ có thể tồn tại được theo một trong 2 cách – bằng cách làm việc độc lập với bộ óc của riêng anh ta, hay là trở thành một kẻ ăn bám sống nhờ bộ óc của những người khác. Người sáng tạo chọn cách thứ nhất. Kẻ ăn bám chọn cách thứ hai.” (Howard Hoawk)

“Em phải học cách không sợ hãi thế giới này. Không để nó nắm giữ em như bây giờ nó đang nắm giữ em. Không để nó làm em tổn thương như nó đã làm em tổn thương… Anh phải để em tự học lấy điều đó. Anh không thể giúp em. Em phải tự tìm lấy cách của mình…” (Howard Roark)

“Đầu tiên phải có sáng tạo, sau đó mới là phân phối, nếu không thì chẳng có gì để phân phối cả. Phải có người sáng tạo trước khi có những người hưởng lợi từ sự sáng tạo” (Howard Roark)

“Anh ta là ai và anh ta tự tạo ra cái gì, chứ không phải anh ta đã làm được hoặc không làm được gì cho người khác.” (Howard Roark)

“Chỉ khi có người bị bệnh thì mới cần có người đến để giúp giảm bớt sự đau đớn. Còn nếu chúng ta biến việc giảm khổ đau thành phép thử lớn nhất của đức hạnh thì chúng ta đã biến khổ đau thành một thứ quan trọng nhất trong cuộc sống. Do vậy người ta sẽ mong muốn được nhìn thấy những người khác đau khổ – để người ta có thể trở thành người đức hạnh…” (Howard Roark)

“Chiếc máy bay đầu tiên bị coi là không tưởng. Chiếc máy dệt đầu tiên đã bị coi là ác quỷ. Việc gây mê bị coi là tội lỗi. Nhưng những người đó, với tầm nhìn không vay mượn, vẫn tiếp tục tiến lên. Họ đã chiến đấu, họ đã đau khổ và họ đã phải trả giá. Nhưng họ đã chiến thắng” (Howard Roark)

”Hàng ngàn năm trước đây, có một người lần đầu tiên tìm được cách tạo ra lửa. Người đó có lẽ đã bị thiêu sống bằng chính ngọn lửa mà anh ta dạy những người anh em của mình cách thắp lên. Anh ta bị coi là một kẻ xấu vì đã có quan hệ với ma quỷ, thứ mà loài người luôn khiếp sợ. Nhưng từ đó trở đi, loài người có lửa để giữ ấm, để nấu nướng, để thắp sáng trong hang động. Anh ta đã để lại cho họ một món quà mà họ từng không hiểu và anh ta đã xua bóng tối ra khỏi trái đất này” (Howard Roark)

(…về search lại thêm mấy câu triết học của Toohey và Gail)