Địa ngục là một “trạng thái của lòng người”.

Thần Khúc (La Divina Commedia) – Dante Alighieri
1. Hoả Ngục
———————-

Địa ngục là một “trạng thái của lòng người”. – wiki –

Đôi khi qua bác Hoàn dịch cũng ko hiểu hêt (cứ phải kè kè trang phân tích nhân vật của Thần Khúc có lẽ mới hiểu hết ngọn nguồn những câu thơ)

Dante Alighieri, đc wiki nêu là một nhà thơ vĩ đại, nhà thần học, quê Florence, Ý. Tham gia chính trị tại địa phương, đối nghịch với Kito giáo. Ông được coi là người có kiến thức uyên bác ở thời đại ông. Tuy đã đc hứa hôn, Dante lại yêu một cô gái khác tên Beatrice mất năm 1290. Dante khóc suốt một năm ròng và những người đương thời kể rằng họ không bao giờ còn nhìn thấy Dante cười nữa. 1308 – 1320, là thời gian ông viết La Divina Commedia.

Divina Commedia được phân ra ba phần Địa Ngục, Tĩnh Thổ, Thiên Đường.

Đi cùng Dante là nhà thơ Virgil để làm người dẫn đường, viết trường ca Aeneid, có anh chàng Aeneas anh dũng từ một kẻ tầm thường để rồi đứng lên bỏ trốn, và trở lại revenge,làm chủ đc một vùng Roma. (cậu Mark Zukbert thích đọc trường ca này và ở đây ai là fans của khởi nghiệp thì nên theo). Trên cánh cổng vào Địa ngục có dòng chữ “kẻ vào đây hãy quên niềm hy vọng” nhưng Virgil khuyên Dante hãy quên nỗi sợ hãi, vì rằng chỉ với đôi mắt mở to thì con người mới có thể nhìn ra nguồn gốc của mọi cái ác. Cũng theo Dante thì linh hồn con người có thể bị đày xuống Địa ngục ngay cả khi thân xác còn sống nhởn nhơ nơi dương thế, bởi vì Địa ngục không phải là một địa điểm hay nơi chốn mà Địa ngục là một “trạng thái của lòng người”. – wiki –

Địa Ngục, chưa tới 300/1k trang, bạn đã có thể biêt được 9 tầng địa ngục là gì, và ghép với những tội tình gì thì linh hồn sẽ được đưa xuống tầng nào. Đọc theo dịch giả Nguyễn Văn Hoàn nên đôi khi đọc tới phần dịch của nhân vật nào đều lại lấy internet ra tra để xem tên của vị đó là gì: Elena và Parixtơ-> tra ra là Helene và Paris (nang Helene yêu chàng Paris để Troy thât thủ đó ạ).

Khúc 3 đã biết lý do Dante vào địa ngục: vì nàng Beatrice, để có thể mong muốn tách khỏi phàm trần để vào địa ngục chống lại Lucia. -> thực tế không biết có NGƯỜI nào trao và dâng tình yêu khao khát tới vậy.-> Hay lại là: yêu chán rồi yêu ng khác, yêu ng khác chán lại rồi đổ tại cái này cái kia và đi yêu ng khác nữa.

Qua cánh cửa vào địa ngục thấy rất nhiều kẻ bạc nhược: tưc là chung chung, ko ủng hộ theo lý tưởng. Căn bệnh của một Quốc gia luôn trì trệ. Tác giả có nói tới “bọn Adamo” thời tác giả, ko biết là bon nào? tìm hiểu ra lại biêt là chính là MEN. -> vậy MEN là bọn bạc nhược (mình cũng là MEN)
“Có tiền đâu phải là xấu, nếu như người ta không mong ước gì khác nữa. Nhưng nếu một người nào đó ở đời chỉ biết có tiền thì hắn quả là một thằng tồi. Người ta trở nên mù và điếc khi nói đến tiền.” – Đất dữ , G.Amado.

MEN gây ra chiến tranh, gây ra thù hận, gây ra tư hữu. Vậy MEN rất nguy hiểm.

Đa phần thì ai cũng biết từng tầng ngục nêu gì rồi. Xin đưa ra mấy lưu ý khác:

Tầng 1, ấn tượng với cụ Homero sinh ra trươc thời Kito giáo nhâp cuộc -> suy ra có tội, bị đày xuống đây. Dante thì tự coi mình nhập cuộc và là ng thứ 6. Có vua David <- chưa rõ vị này công tội ghi chép là gì

Tầng 2, mua Minos, là vua xứ Crete, con của thần Zeus và Europa, kết án những nữ hoàng dâm đãng: Sémiramis (ng xây vườn treo Babylone), Cleopatra, Helene của Troy, Francessca vì đọc tiểu thuyết Lanci llotto và Geneva, dẫn tới tư tình và giết chồng <- bây giờ thì giêt bạn đơi và chặt xác cũng như giấu xác nhiều lắm rồi.

Tầng 3, có một vị là Ciacco, có lẽ là tên gọi của những kẻ tham lam <- không có trong lịch sử. Chắc phải về quê nhà Dante hỏi các cụ già và bảo Người đơi xưa nói nhau Ciacco là nghĩa gì?

Tầng 4, đối với Dante, Giáo hoàng và Hồng y giáo chủ là nhưng kẻ keo kiệt tột bậc -> còn trên thực tế và phim ảnh tiểu thuyết, thì họ là một thánh nhân, và người người cúi đầu tôn kính và nể phục.

Tầng 5, Dante và Virgil bị cấm ko cho vào. Thấy xung quanh nào là: những đấng minh quân vua chúa vĩ đại, xuống dưới này thì là một lũ lợn trong chuồng phân. Dante gặp Filippo Argenti, kẻ thù trên đất Florence của mình.

Tầng 6, “Mọi tiền của mà con người tranh dàn chí tử, cuối cùng lại để Thần Tài cất giữ” -> tức là cuối cùng vẫn ko về tay ai cả <- vậy tại sao con ng vẫn tranh dành của cải! Cũng đã thấy các linh hồn gọi ác quỷ Medusa để biến họ thanh đá, ko thì ko chịu đc ở đây. Cũng ỏ đây thêm vụ tàn sát quê hương Florence, Dante gặp lại nhân thân gia đình tàn sát. Đây có đoạn: “Nếu có mắt mà ko đc ai dân lối, sẽ cũng coi là mù tịt trên trần giới” -> Vai trò người lead rất quan trọng.

Tầng 7, đã thấy nơi giam giáo hoàng Anatasio. Vị giáo hoàng đã không chấp nhận người khuyết tật và dị tật có thể thành giáo sĩ. Có 3 vòng giam hãm những kẻ: nhân mã Nessus – kẻ gián tiếp gây ra cái chết của Hercules – Chiron và Pholus cũng bị đày và chết vì gái -> các fans đã bao giờ chứng kiến ai đó êm ái chết vì gái chưa. Alexander, Diodorus, Ezzolino, Obizzo các bạo chúa tyrant một thời -> người xưa căm phẫn bạo chúa (ở đâu có áp bức ở đo có đấu tranh). Cũng tại tầng 7, vòng 3,-> có đc định nghĩa địa ngục hình tròn.

(to be continued…)

Tầng 8, Ma cô rơi vào cửa ngục 3, những nàng điếm thì bị cào mình bởi những móng tay vấy phân. Giáo hoàng Nicolas III, tham tiền cho dòng dõi nên bị đày xuóng. Michele Scotto, ng giỏi các trò gian ma thuật. Ngục 5, có đoạn rất hay là: Dante sợ khi thấy lũ quỷ hộ thống vào ngục 6, thì Virgil đã làm yên lòng là: Con cứ hãy chín chắn là ko sợ!!” -> vậy chín chắn sẽ là một thành công và qua khỏi mọi khó khăn. Và từ 13xx, ng Do Thái ở đây đã bị thù đich rồi sao? Ngục 7 cũng nêu chim phượng hoàng chết đi sống lại khi gần 500 năm tuổi, vì nó chỉ ăn nhựa hương và sa nhân. Ngục thứ 9, chia sẽ tôn giáo thì sẽ bị chia đôi thân thể <- nhà thơ mô tả khá tàn bạo. Ở đây còn kể lại chuyện Absalom con trai thứ 3 của vua David – Isarel là một ng đẹp zai, nổi tiếng, song lại bị thị phi rồi chống lại chính cha mình. -> Nếu bạn làm việc cho tổ chức, nên bỏ qua thị phi mà phấn đấu cho những gì tổ chức cần ở vị trí của bạn. Có truyện Nhà Giả Kim, mình thấy nhiều bạn và fans có lời khen về triết lý của sách này, song với Date đây là một tội nặng. Đây cũng có Bà quản ngục đấng toàn năng <- chưa rõ bà này là xuất xứ từ đâu.

Ở ngục 10: Có truyện hoàng đế Atamate giết hại cả gia đình; thêm nữa, sau khi Troy rơi vào tay người Hy Lạp trong cuộc chiến Troy, Nữ hoàng Hecuba của Troy đã hoang mang vì tuyệt vọng sau khi nhìn thấy con gái mình Polyxena hy sinh và con của cô, Polydorus đã bị sát hại. Nỗi đau áp đảo của làm bà hú lên như một con chó. Ở đây có đoạn “..gương Nasico” <- ko hiểu gương gì. Đoạn nữa, Dante phân trần: Tôi không sôngs và cũng không chết <- là trạng thái lâm sàng.

Tầng 9, vài mẩu truyện: Nimrod là một vị vua ở Babylone, chịu trách nhiệm về việc xây dựng Tháp Babel, một dự án bị thất lạc, thất hứa với Thiên Chúa, đánh đổ tháp, phá vỡ ngôn ngữ duy nhất của con người vào hàng ngàn người mù quáng, và ngày đày Nimrod đến Địa ngục. Antenor thành Troy, người được tin rằng đã phản bội thành phố của mình khi đồng minh với người Hy Lạp <- chiến thắng cần ghi dấu và cần mất mát

2. Tĩnh Thổ

Dante đã nguyền rủa “nước Ý nô lệ, nơi trú ngụ của những đau thương, không còn là bà chúa của những dân tộc mà là một nơi xấu xa” <- dân tộc thượng đẳng thường được coi là nguồn của xấu xa.

“Thầy tôi nhẹ nhàng đặt hai bàn tay xoè ra trên cỏ mượt” <- truyền lại sức sống cho chết chóc.
“Thiên thần rẽ không khí lái thuyền rẽ nước gặp thầy trò” <- giống Cừu Thiên Nhậm khi vận công lái thuyền che mắt các đệ tử Hoàng lão tà.
Manfredi, cháu của hoàng hậu Costanza, than thở <- ng tốt sẽ gặp điều tốt.
“Trí thông minh kết hợp với tâm địa xấu chỉ thích điều ác” <- qúa đúng!

Tầng núi 1
Hai lần tác giả nêu lên chữ P với ng xuống Địa Ngục và giờ la Tĩnh Thổ -> kiểu như tử tù lâu đài IF là vậy!
Thánh Pie nêu khi đưa 02 chìa khoá cho Dante: ko hiểu chỗ: trái với việc mở ra, là nên đóng chặt lại.
Trường đoạn thể hiện nhún nhường của Hoàng đế Taraiano, khi một goá phụ muốn ông báo thù lại đứa con đã mất.
“Các người không thấy rằng chúng ta chỉ là sâu bọ
Được sinh ra để tạo con bướm thánh thần” <- theo Phật học gọi là giác ngộ

Tầng núi 1-2
Tĩnh thổ nơi phát ra tiếng hát, còn Địa ngục nơi phát ra tiếng khóc rên
Dantê đc thiên thần khắc bảy chữ P lên trán của – P là chữ cái đầu của từ “peccatum” (tội lỗi), đây là bảy tội của người trần mà cần được làm sạch trong quá trình đi lên qua các tầng của Tĩnh thổ.
Bất cứ ai gặp con, sẽ giết con! – đây là lời của Cain nói với Đức Chúa Trời khi Chúa nguyền rủa Cain đã giết em mình là Aben trong Kinh Thánh
“Khi thấy mặt ai vui sướng
Người sẽ thấy mặt ta tái mét” <- chê tính đố kỵ.
Những âm hồn vì tình yêu xấu – tình yêu là nguyên nhân của tất cả mọi việc làm của con người. Nó tốt hay xấu phụ thuộc vào tình yêu tốt hay xấu
Tamiri – là Hoàng hậu của Sciti. Để trả thù cho cái chết của con trai mình, sau một trận đánh, Ciro, vua Ba Tư bị bắt và bị Tamiri ném vào một thùng đầy máu người và nói: “Uống cho đã cái thứ mà ba mươi năm rồi mi vẫn khát”

Tầng núi 3
Trang 393, có đoạn rất lý chí vê tổ chức chính quyền: con ng thì đc tự do sinh ra, song sẽ loạn nếu ko có luật, nhưng luật cũng loạn nếu ko ai nắm vững và giữ vững chúng, cho nên cần một Chính phủ đủ sức khoẻ thì Thế giới mới không thành độc ác.
Hai mặt trời – Giáo hoàng và Hoàng đế <- hai chính sách, hai lời nói.

Tầng núi 4
Chô này cũng hay, trang 404: từ lý trí luôn định hướng ra một cái có thực, khiến tâm hồn ng hướng về nó, và đó là sự cuốn hút, dẫn gợi tới tình yêu.
“Không phải mọi con dấu là tốt, mặc dù chất sáp là tốt” <- có lẽ nói về tư tưởng và cách làm ko đi đôi.
“Sự điên cuồng độc ác của cái người/ hóa thành chim..” – Progne trả thù chồng là Tereo đã cưỡng hiếp em gái Filomela rồi cắt lưỡi của nàng để khỏi bị tố cáo, đã giết con trai Iti rồi nấu cho chồng ăn. Sau đó, để tránh sự trả thù, Progne biến thành chim họa mi và Filomela biến thành chim én.
Dưới triều vua Bácbarốtxa – Hoàng đế Federico Barborossa năm 1162 đã cho phá hủy thành phố Milano chống lại ông, chính vì thế “mà Milan vẫn đau đớn nhớ về”
“Họ chết rồi/ Cái dân tộc đã từng đi qua biển” – theo Kinh Thánh, dân Do Thái đi từ Ai Cập qua biển Đỏ rồi sợ đi vào vùng đất hứa vì thế tất cả người lớn đều bị chết trên sa mạc, chỉ 40 năm sau đó con cháu họ mới nhìn thấy Gioócđani

Tầng núi 5-6
Mida rơi vào tai họa – Mida, vua xứ Friga xin thần Bacco thuật biến mọi thứ gì tay ông ta sờ vào đều biến thành vàng. Ngay cả đồ ăn nước uống khi tay chạm đến đều trở thành vàng. Bacco thấy thương bèn sai đi rửa tay vào nước sông Pattolo thì dòng sông cũng trở thành vàng. Mida trở nên đờ đẫn, trong cuộc so tài âm nhạc giữa Pan và Apollo, ông đã một mình ủng hộ Pan, Apollo tức giận đã gắn cho Mida đôi tai lừa <- chuyện chê trách những kẻ lười biếng nhu nhược.
Bị hành hạ bởi cơn khát bẩm sinh – là cơn khát hiểu biết mà chỉ có thể dịu đi bằng thứ “nước sống” mà người đàn bà Xamaritanna đã từng được ban. Đây là một tích trong Kinh Phúc Âm
Trang 458 khi nêu việc lưu thông mạch máu và linh hồn. Và linh hồn cũng có 2: 1 đi dang dở và một đã tới bên đỗ.

Tầng 7
Tôi ái nam-nữ -> ng sẽ trở thành con vật
Virgil bảo Dante: “Con đã thấy ngọn lửa nhất thời và ngọn lửa vĩnh hằng” vậy con đã tới nơi -> bạn đã tới nơi chưa?

Tr480, Dante gặp gái xinh -> thay đổi ngay tâm trạng -> cái này đàn ông ko thế mới lạ

(2b cont…)

Tĩnh thổ là nơi phát sinh loài người <- kết luận từ đây, tr 481
Tới tr517, đâu phải phu nhân đâu khi Dante nói với Beatrice như vậy.
Bàn về cây của Chúa. Beatrice chỉ đường cho Dante, kêt thúc trong Tĩnh thổ mơ màng.

3. Thiên Đường

Mặt Trăng
“Việc chàng lên được cao cũng đúng như nước một dòng sông từ đỉnh vao đổ xuống lũng sâu”
<- có ý chí luyện tập, sẽ dẫn tới thành công

Beatrice nhận xét về những hạt nhân của Dante, tr 538: trí năng đc phát triên trênn tinh tú từ những bản thể thống nhất và liên kết nhau. Bản thể Dante từ một bản chất tốt lanh: linh hồn kết hợp con ng. Và cũng như tốt hay xấu, có sao sáng sao mờ.
Tr 553, bàn về Sự thật và Hoài nghi. Kết luận: nếu chúng ta ko có ước muốn, sẽ chỉ là những con thú ở trong hang -> vậy cần có ước muốn trong cuộc sống

Sao Thuỷ
Beatrice giải đáp về sự biến chất của con người: Vì sao lại trừng phạt sự trả thù chính đáng? -> một sự trả thù đúng vì Đạo <- sẽ bị trừng phạt bởi CÔNG LÝ. Điều đó đúng với tự nhiên -> hay trả lại tự nhiên CÔNG LÝ.
Các cụ đã nêu, tr584, “lam theo thiên nhiên thì đc, thuân theo thì có giống noi tốt”.

Sao Kim
Ở đây các ngọn lửa niềm tin luôn rực cháy. Đạo và hướng sẽ đủ niềm tin nếu còn cháy -> quan trọng là phải cháy mãi.

Mặt trời
Qua đây có thánh Thomas người đã đưa ra giải cứu và nêu rõ sự khác biệt giữa linh hồn: đó là tự nhiên sinh sôi, song môi trường tác động se tạo ra cây ra quả ngon hay chua hay ngọt. Cho nên con ng sinh ra cũng theo môi trường có tinh thần khác nhau. CŨng đưa ra thêm: vội vàng bao giơ cũng dẫn tới sai lầm. Và sự đam mê luôn ngăn cản ý chí xét đoán.

Sao Hoả
Dante hiểu đc nghĩa “Phục Sinh! Chiến Thắng”. Biết đc tương lai của mình khi gặp Tổ phụ. Rồi một loạt các đế vương keo kiệt, dâm đãng, bạc nhược…. thách thức Kito giáo.

Sao Mộc.
Dante trách mình nhìn thấy Chúa mà vẫn chưa biết đc ân sủng. Cái gì Chuấ trời muốn tôi cũng muốn.

Sao Thổ
Dante gặp một hồn đc Chúa cưu rỗi có bản thể tối cao cua người, nêu sự cổ hủ và nhu nhược của giáo sĩ. Trong sự khởi đầu của mỗi dòng tũ sẽ là: Trăng thay đổi Đen và ngược lại. Một lần nữa trong vạn lần, Dante muốn co một sức mạnh để vượt qua khó khăn đang lôi kéo mình trở lại phàm trần.

Định tinh
Beatrice đưa Đante vào khu vườn có những bông hồng sinh ra xương thịt, hoa Huệ hướng đi theo cái thiện. Sau đó lại đc kiểm tra Đức tin, thánh Petro xem xét Dante có yêu Beatrice chân thành ko. Dante đã chứng tỏ đức tin vượt qua tiền bạc, và đưa la luận chứng đưc tin <- Cái gì cũng có luận chứng, luận điểm. Đau đầu!. Dante nêu tiếp: tin là chỉ có Một Chúa Tròi, có thể chuyển động ý muôn và tình yêu, song bản thân thì không chuyển động. Rồi lại bị chất vấn về Hy Vọng, Nhân Từ -> Vậy Đức Tin, Hy Vọng Nhân Từ là bản thể của nhân loại.

Động lực đầu tiên
Dante bay và kết luận: Bầu trời và đất đai càng tuyệt diệu khi càng bay lên cao và xa lên. Phát hiện từ trí tuệ vào bầu trời có sự hoà quện. Đưa ra bậc tam phân về giác ngộ của con ng: Quản thúc, Đức hạnh, Quản lý. Ở đây cũng khẳng đinh “Ta tồn tại” -> hiện giờ các nam thanh nữ tú cũng rất nhiều khẳng định bằng mọi phương diện.
“Trước đó” và “Sau đó” bị tước bỏ: ở đó sẽ ko có không gian và thời gian.

Thiên thanh
Cực lạc -> cận đến của Dante, vui mừng cũng như đạt được giác ngộ tối thượng. Vui ca cùng các thiên thần. Ánh sáng đó: là nhận thức của bản thể: tôi thay đổi, nó cũng biến đổi, lúc đó “Ta tồn tại” mới đúng.